Đất vàng: miếng bánh ngon cũng là tai họa lớn

“Đất vàng” là từ được sử dụng để chỉ những thửa đất ở vị trí đẹp, có giá cao, được xem là mảnh đất đắc địa ở các thành phố lớn. Đất vàng có vị trí tốt nên sẽ là nguồn sinh lợi dồi dào nếu được sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, trong thời gian qua, việc rà soát quy hoạch đã làm lộ ra nhiều bất cập trong việc quản lý, sử dụng các lô đất vàng.

Đất vàng và trăm ngàn nỗi đau

Trong thời gian qua, việc rà soát quản lý và quy hoạch đã lộ ra rất nhiều bất cập trong quản lý và sử dụng các lô “đất vàng”. Hàng loạt các cán bộ, quan chức đã phải ra trước vành móng ngựa vì lợi dụng chức vụ và quyền hạn để chiếm đoạt và phân bổ các lô đất vàng bất hợp pháp để trục lợi tạo nên rất nhiều “đại án” nghiêm trọng.

Việc rà soát quản lý và quy hoạch đã lộ ra rất nhiều bất cập trong quản lý và sử dụng các lô “đất vàng”.

Ở đời, thông thường ở đâu có lợi ích thì ở đó thu hút được nhiều người quan tâm. Đất vàng cũng không nằm ngoài quy luật đó. Đặc biệt, trong một cơ chế còn nhiều lỏng lẻo, việc chuyển đổi đất công sang đất tư rất khó tránh khỏi sự bất cập.

Nhiều lô đất vàng của Nhà nước đã chuyển vào tay tư nhân với giá thấp hơn nhiều so với giá thị trường. Tuy nhiên, với một cơ chế thiếu rõ ràng và minh bạch, ngay cả khi những người ra quyết định thật sự “vô tư” cũng không tránh khỏi thiếu sót.

Đất vàng đã làm cho nhiều người trở thành “đại gia”, nhiều quan chức trở nên giàu có, nhiều doanh nghiệp lớn mạnh nhanh chóng. Nhưng cũng chính đất vàng cũng đã khiến nhiều quan chức, công chức phải đứng trước vòng móng ngựa và chịu sự trừng phạt của pháp luật về những sai phạm của mình. Ngân sách nhà nước cũng đã thất thoát hàng nghìn tỷ đồng và không thể thu hồi lại được.

Đó là một sự thật hết sức rõ ràng. Dù rằng các đại án được phanh phui, những người phạm tội đã được xử lý những những thất thoát đã mất đi khó lòng thu hồi được. Không chỉ gây thất thoát tiền bạc, những quyết định thiên vị, bất công cũng gây nên bất ổn xã hội, làm tổn hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của không ít người.

Cơ chế bất cập và giải pháp liên quan

Đất vàng chuyển từ Nhà nước đến tư nhân có thể qua nhiều con đường khác nhau. Trong đó, hình thức phổ biến nhất có lẽ là bán đất cho doanh nghiệp tư nhân không qua cơ chế đấu giá. Ngay cả khi đấu giá bằng hình thức nào đấy thì mức giá được đưa ra cũng thấp hơn giá thị trường. Bên cạnh đó, một hình thức cũng khá thông dụng khác là đổi đất vàng với giá thấp lấy cơ sở hạ tầng vào với giá cao.

Ngay cả khi đấu giá bằng hình thức nào đấy thì mức giá được đưa ra cũng thấp hơn giá thị trường.

Với rất nhiều lý do khác nhau, nhiều lô đất vàng đã chuyển đến tay tư nhân không qua phương thức đấu giá. Như vậy, mức giá mà tư nhân mua được thường thông qua công tác định giá. Chỉ có điều, công tác định giá hiện nay đang tồn tại rất nhiều điều chưa hợp lý.

Luật Đất đai hiện đã được sửa đổi nhiều lần nhưng vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, trong đó có các quy định về định giá và đấu giá đất đai. Tại các điều 112 và 113 của luật Đất đai năm 2013, giá đất do Nhà nước quy định và phải phù hợp với giá thị trường. Tuy nhiên, trên thực tế, giá đất thường có biến động khá lớn, đặc biệt trong giai đoạn thị trường bất động sản có nhiều biến động. Vì vậy, việc xác định giá theo giá thị trường thực tế gặp không ít khó khăn.

Đây chính là kẽ hở khiến cho nhiều khu đất công được chuyển đến tay tư nhân với giá rất “bèo”. Khi cơ quan thanh tra vào cuộc và thông tin được công bố thì dư luận mới ngỡ ngàng trước mức giá của khu đất đó.

Công bằng mà nói, trong nhiều trường hợp do sự biến động quá mạnh của thị trường nên mức giá “tham mưu” trước đó cho đến thời điểm thực hiện đã trở nên lạc hậu. Do đó, việc “thất thoát” do định giá đất thấp không phải lỗi hoàn toàn của người ra quyết định.

Một hình thức khác dẫn đến giá đấu thầu thấp là các trường hợp “đổi đất lấy hạ tầng”. Không ít đất của Nhà nước được quy đổi lấy hạ tầng với giá cao, trong khi các mảnh đất lại được định giá rất thấp. Việc đổi đất lấy hạ tầng ở khu đô thị Thủ Thiêm là một ví dụ điển hình.

Không ít đất được quy đổi lấy hạ tầng với giá cao, trong khi các mảnh đất lại được định giá rất thấp.

Điều này đã gây ra rất nhiều bức xúc trong dư luận. Cơ chế thiếu minh bạch trong việc đổi đất lấy hạ tầng là một trong những kẽ hở khiến cho ngân sách bị thất thoát và nhiều người trở nên giàu có bất minh.

Để khắc phục tình trạng này, Chính phủ đã đưa ra các quy định nhằm hạn chế việc bán đất công không qua đấu giá và việc đổi đất lấy hạ tầng. Trong vài năm gần đây, hàng loạt dự án liên quan đến đất công tại TPHCM và một số tỉnh thành khác bị thanh tra. Nhiều dự án phải ngừng thi công, nhiều doanh nghiệp đã phải đóng thêm tiền sử dụng đất, tạo ra sự xáo trộn rất lớn trên thị trường bất động sản hơn ba năm qua.

Tuy nhiên, ngay cả khi việc bán đất công bằng hình thức đấu giá thì cũng xuất hiện không ít quan ngại, rằng người tổ chức đấu giá và doanh nghiệp “thông thầu”, tạo quân xanh quân đỏ để hợp thức hóa việc đấu giá. Mục tiêu đấu giá để có sự cạnh tranh công bằng, mức giá đất mua bán hợp lý bị vô hiệu hóa, mức giá trúng thầu vẫn thấp hơn nhiều giá thị trường.

-T.N.T-

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *